SPECJALNE POTRZEBY: Autyzm, Asperger, Zespół Downa, Porażenie mózgowe, Epilepsja

 

Specjalne potrzeby

Ucho jest pierwszym organem czuciowym nienarodzonego dziecka w pełni dojrzałym, funkcjonalnym. Ucho jest kluczem do rozwoju fizycznego, umysłowego, społecznego i komunikacyjnego dziecka. W uszach zmysł słuchania łączy się ze zmysłem równowagi. Zmysł słuchu jest odpowiedzialny za język, ekspresję wokalną i komunikację. Zmysł równowagi wpływa na postawę. Kształcenie słuchu opracowane przez prof. A. Tomatisa ma pozytywny wpływ na organizm, psychikę i ogólną komunikację. Poprawia umiejętności motoryczne, językowe i społeczne. Audio-psycho-fonologia ma bardzo szerokie zastosowanie w przypadku osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Jest forma terapii, która ma bardzo szerokie działanie w obszarze motoryki, komunikacji i w strefie emocjonalnej.

 

 

Autyzm

Autyzm jest skrajnym przypadkiem odcięcia się od komunikacji z otoczeniem. Osoby autystyczne często wykazują nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne (np. słuchowe, dotykowe). Wg prof. A. Tomatisa osoba autystyczna słucha „całym ciałem” i jest pozbawiona ochrony przed nadmiarem zewnętrznych bodźców. Można to porównać do bycia pozbawionym skóry – każdy bodziec może być bolesny. Osoba autystyczna nie potrafi odfiltrować istotnej informacji od szumu, stąd czuje się atakowana przez zewnętrzne bodźce i broni się przed tym.

W przypadku osób z autyzmem i ich braku kontaktu z otoczeniem bardzo istotnym elementem w terapii jest podawanie głosu matki, który przefiltrowany zostaje na bardzo wysokich częstotliwościach (6000 Hz – 8000 Hz) dzięki czemu głos ten słyszalny jest tak jak był odbierany przez płód w łonie matki. Terapia z zastosowaniem głosu matki poprawia komunikację zarówno z mamą jak i z otoczeniem. Poprawę funkcjonowania obserwuje się u około 60% dzieci (Neysmith-Roy, 1980) z czego połowa reaguje poprawą bardzo szybko a pozostała część stopniowo. Korzyści płynące z terapii zarówno te małe jak i bardzo odczuwalne wynikają w dużej mierze z wprowadzenia do terapii głosu matki. Dowody kliniczne potwierdzone badaniami QEEG jakie posiada ośrodek Atlantis w Sint-Truiden potwierdzają wzrost efektywności terapii z użyciem głosu matki (głownie terapia nocna) u 80% dzieci autystycznych. Zaobserwowano u nich poprawę kontaktu wzrokowego, zmniejszenie wrażliwości na bodźce sensoryczne oraz odblokowanie i poprawa percepcji mowy oraz jej samokontrolę (Vervoort, 2016). Takie przygotowanie osoby autystycznej w fazie biernej terapii otwiera drogę do rozpoczęcia fazy czynnej polegającej głównie na terapii logopedycznej. Osobie poddanej treningowi słuchowemu łatwiej jest kontrolować słuchowo swoje wypowiedzi, przez co łatwiej również koryguje swoje błędy. Ułatwia to pracę logopedy.

Neysmith-Roy, J.M. (1980), The Tomatis Method with severely autistic boys: Individual case studies of behavioral changes, S. Afr. J. Psychology, 2001. 
Vervoort J. (2016) prywatne konsultacje.

 

Zespół Aspergera

Zespół Aspergera to zaburzenie w spektrum autyzmu. Jest to całościowe zaburzenie rozwoju, charakteryzujące się̨ ograniczeniami w obszarze interakcji społecznych oraz ograniczonym zakresem zainteresowań́ i czynności. W przeciwieństwie do klasycznego autyzmu, nie ma tutaj opóźnienia rozwoju opanowania języka w młodym wieku. Dzieci z zespołem Aspergera mają normalny lub wysoki poziom inteligencji. Mogą̨ jednak zamknąć́ się̨ zupełnie na świat zewnętrzny oraz zająć́ się̨ sobą̨ (prawie obsesyjnie) i swoimi zainteresowaniami. Takie osoby mają trudności z wchodzeniem w kontakty społeczne i przyjaźnie
trudności z patrzeniem w oczy rozmówcy, trudności z wyrażaniem emocji i radzeniem sobie z nimi (np. brak umiejętności oceny, czy czyjeś słowa to żart, czy poważna wypowiedź), brak empatii, bardzo słaby kontakt emocjonalny z mamą, trudności ze zrozumieniem zasad społecznych i niewerbalnej komunikacji, monotonny głos, niezdarność motoryczna (sztywna motoryka) oraz problemy z koordynacją, nadwrażliwość na dźwięki, zapachy i dotyk.

Metoda A. Tomatisa poprzez oddziaływanie na strefę motoryczną, komunikacyjną i emocjonalną pozwala na poprawę zdolności interpersonalnych w komunikacji z innymi ludźmi. Używany dodatkowo w sesjach terapeutycznych wysokofiltrowany głos matki pomaga na poprawę więzi emocjonalnych z mamą, poprawę kontaktu wzrokowego, lepszą świadomość otoczenia, a tym samym na poprawę relacji z rówieśnikami i nauczycielami. U wielu osób po terapii następuje zanikanie zachowań nawykowych jak klaskanie, zgrzytanie zębami, poprawia się koordynacja, równowaga i napięcie mięśniowe.

Korzyści odnotowane przy zastosowaniu metody Tomatisa dotyczą również „zysków psychologicznych” - wzrostu pewności siebie, motywacji, lepszego samopoczucia, poziomu energii.

 

Mózgowe Porażenie Dziecięce

Porażenie mózgowe to zaburzenie wpływające na napięcie mięśniowe, ruch i zdolności motoryczne (umiejętność poruszania się̨ w skoordynowany i określony sposób). Zazwyczaj jest spowodowane uszkodzeniem mózgu, które następuje przed porodem lub podczas niego albo w trakcie pierwszych trzech lat życia dziecka. Może wpływać na słuch, wzrok i mowę oraz prowadzić do niemożności uczenia się̨. Uszkodzenie mózgu tego typu oddziałuje także na pracę ciała oraz może być przyczyną trudności w kontrolowaniu pracy jelit i pęcherza. Dzieci z porażeniem mózgowym mają więc kłopoty z motoryką, strukturami czasu, przestrzeni i rytmu, logicznym myśleniem.

Metoda prof. A.Tomatisa skupia się na stymulacji sensorycznej ukierunkowanej na trudności psychomotoryczne, w tym te związane z MPD. Tu dużą rolę odgrywa stymulacja przedsionkowa. Poprzez działanie metody bezpośrednio na tą strefę regulowane jest napięcie mięśni, postawa, równowaga, koordynacja i nawigacja przestrzenna.

 

Zespół Downa

Słuchanie wewnątrz łona matki. Według Jozefa Vervoorta - dyrektora centrum terapeutycznego audio-psycho-fonologii w Sint-Truiden, dziecko z zespołem Downa urodziło się z liczbą zaledwie 50% połączeń pomiędzy komórkami nerwowymi lewej i prawej półkuli mózgu w porównaniu do dziecka bez tej wady genetycznej.

Zdolność do uczenia się opiera się na rozwoju mózgu, w którym tworzące się połączenia między neuronami odpowiedzialne są za tzw. plastyczność synaptyczną. Powstawanie połączeń neuronalnych jest z kolei podstawą dla zjawiska neuroplastyczności mózgu, które odbywa się już u nienarodzonego jeszcze dziecka. W terapii A. Tomatisa to właśnie te nowe związki między komórkami nerwowymi są na nowo tworzone lub odbudowywane poprzez podawanie wysokofiltrowanego głosu matki.

Doświadczenie z praktyki:

  1. Nowe powiązania komórek nerwowych wpływają na lepszy rozwój dzieci z zespołem Downa.
  2. Po zakończeniu terapii dzieci z zespołem Downa reagują lepiej na inne konwencjonalne terapie jak fizykoterapia, terapia logopedyczna czy terapia zajęciowa.
  3. W trakcie fazy aktywnej następuje bardzo mocna poprawa w artykulacji mowy.
  4. Terapia u dzieci z Zespołem Downa jest zalecana w każdym wieku, ale najbardziej efektywna jest w wieku od 3 do 6 lat, co ułatwia takim dzieciom adaptację w szkole integracyjnej.

Search